تبلیغات
قــرآن - شناخت قران کریم
شنبه 11 دی 1389

شناخت قران کریم

   نوشته شده توسط: حسین عمارلو    

شناخت قران کریم

برای هر دانشمندی كه به زبان عربی آشنا باشد، به عنوان اطلاع از یك كتاب بسیار مهم، شناختن قران لازم اسـت.

 زیرا كمتـر كتابـی رامی توان یافت كه به اندازه ی قرآن مجید در تحوّل جوامع بشری و سوق آنها به سـوی تمـدّن واقعی تأثیر داشته باشد. گـوستا و لـوبـون می نویسد:« اثر تمدّ نی و سیاسی اسلام واقعاً محیّر العقول است. مملكت عربستان در عصـر جاهلیـت عبارت بود از چند ولایت كوچك و یك عدّه قبایل خود سری كه همیشه با هم مشغول جنگ خانگی و قتل و غارت بودند ولی در جریان یك قرن از ظهور پیامبر(ص)، دامنهاین دین از دریای سند تا « اندلس» وسعت پیدا نمود و در تمام ایـن ممالك كه بیـرق اسلام در اهتزاز بود ترقیاتی كه از هر حیث پیدا شد در حقیقت حیرت انگیز بود. »

 

برای هرانسان مسلمانی شناختن قران یك وظیفه واجـب دینـی اسـت تا با قانون اساسی آیین خود آشنا گردد و از این منبع آسمانیِ نور و حرارت معنوی، بهره مند گردد و اصـول فكری صحیح و اخلاق پسندیده و اعمال نورانی فردی و اجتماعی و و خلاصه راه و رسم ظاهری و باطنی زندگی را از مكتبش بیاموزد. خداوند میفرماید:« پس ایمان بیاورید به خدا و رسولش و نوری كه نازل كردیم.»

 

 اقسام شناخت قرآن

 

قرآن را چگونه می توان شناخت؟ و از چه راهی باید به این مقصود رسید؟ در پاسخ بایستی دید اگر مقصود این باشد كه انتساب این كتاببه انشاء كننده ی آن تا چه اندازه مقرون به یقین است، در این صورت این نحوه ی شناخت را، « شناخت سندی یا انتسایی» نامند.

اگر غرض دانستن محتوای ایـن كتـاب و نوع مطالب آن است، در این صورت این عمل « شناخت تحلیلی» نام خواهد داشت، امّا اگر نظر تحقیق این مسئله باشد كه افـكار عرضه شده در قرآن، ابتكاری است یا اقتباسی و تقلیدی، در این صورت این روش « شناخت ریشه ای»

خواهدبود.

 

 

 تعریف قرآن

 

قرآن كتابی آسمانی است كه برای هدایت مردم نازل شده و از این هدایت به خروج از تاریكی به سوی نور تعبیر شده است،و در عین حال معجزه پیامبر اسلام(ص) نیز می باشد.

 دلیـل قسمـت اول: شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن للناس( سوره ی بقره آیه 185) ترجمه: (ماه روزه) ماه رمضان است كه فرو فرستاده شـد در آن قـرآن، بـرای هدایت مردم ـ و اتبعو النور الذی انزل معه( سوره ی اعراف آیه 157) ترجمه: و پیروی كردند از نوری كه با وی( محمّد (ص) ) نازل شده است.

دلیـل قسمـت دوم: و ان كنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسوره من مثله و ادعوا شهدائكم من دون الله ان كنتم صادقین ـ فان لم تفعلوا و لن تفعلوا فاتقوا النار التی و قودها الناس و الحجاره اعدت للكافرین( سـوره ی بقره آیه 22 ـ 23) ترجمه: و اگر در شك هستید،ازآنچه نازل كردیم، بـر بنـده ی خود ( محمد (ص) ) پـس بیاورید سـوره ای مانند آن را و دعوت كنید گواهان خود را غیر از خدا ( هركسباشد) اگر راست می گویید. ـ پس اگرنتوانستید و هرگز هم نخواهید توانست،پس بپرهیزید از آتشی كه آتشگیره وهیزم آن انسان و سنگاست كه آماده شده است برای كافران.

 

 نزول مكرّر

 

علّا مه طبابایـی(ره) می نویسـد:« برخی از سوره ها مكرّراً نازل شده چنانكه گفته می شود كه سوره حمد دو مرتبه نازل شد یك مرتبه درمكه و یك مرتبه در مدینه، همچنین برخـی از آیات مكرّراً نازل شـده چنانكه آیه « فبای الاء ربكما تكذبان» در سوره رحمان، سی مرتبه

مكرّر شده وچنانكه دو آیـه « ان فی ذلك لایه و ما كان اكثر هم مؤمنین ـ و ان ربك لهوالعزیز الرحیم» در سوره شعرا هشت فقره تكراریافته و گاهی یك آیه در بیشتر از یـك سـوره چنانكـه آیه« و یقولون متی هذا الوعد ان كنتم صادقین» در شش سوره مختلف وارد شده.

همچنین گاهـی جملـه ای معین در جایی آیه ی كامل و در جای دیگر جزء آیه است. چنانكه جمله ی« الله لا اله الا هو الحی القیوم» دراول سوره ی آل عمـران آیه كامل ودر سوره بقره جزء آیه الكرسی است و غالب سوره وآیات یك مرتبه نازل گردیده و از یك محل تعدّی    نمی كند.»

 

 نام فارسی قرآن

 

قرآن را به فارسی « نُبی» و « نُپی» و « نُوی» گویند.

 

 

 آیه ها

 

هریك از جملات یا عبارات قرآن طبق تعیین حضرت محمّد(ص) «آیه» نامیده شده است.آیه در لغت به معنی نشانه است و جمع آن آیات مـی باشـد. همـان طوری كه هر پدیده ای از طبیعت آیت و نشانه ای از خدا است، هرجمله از قرآن مجید نیز نشانه ای از قدرت و حكمت

الهی می باشد. در زبان قرآن به معجزه نیز آیت اطلاق می شود، زیرا نشانه ای از قدرت نمایی آفریدگار منظور تصدیق پیامبر است.آیتهای قرآن هم نشانه و هم معجزه است.

 

 تعداد آیات قرآن

 

درباره ی شماره ی آیات قـرآن مجیـد شش قول آمده است: « برخی گفته اندمجموع آیات قرآن 6000 آیه است و گفته شده 6204 آیه وگفته شده 6214 آیه و گفته شده 6219 آیه و گفته شده 6225 آیه و گفته شده 6236 آیه است.»

« ... اهل هریك از این شش قول عدد خودرا از راه روایت به اثر صحابه می رسانند وآنگاه آن را روایت موقوفه شمرده به پیامبر اكرم(ص)نسبت می دهند و از این روی جمهور، عدد آیات و تشخیص آیه را توفیقی می دانند.»

در پایان مصحف امیری روایتـی از علـی(ع) آورده اسـت كه آن حضرت عدد آیات قرآن را 6236 آیه دانسته است و این روایت را از كتاب« تحقیق البیان» و غیر آن نقل كرده است؛ به نظر می رسد این شمـاره بـر شماره های دیگر ترجیح دارد. منشأ اختلاف در آیات آن است كه یك جمله بلند را بعضی یك آیه و برخی دو آیه حساب كرده اند. یعنـی بـرای آنان معلوم نشده است كه حضرت رسول (ص) در وسط جمله وقف می كرده یا در آخرش؟ و وقف نكردنـش به جهـت اتّصال معنـی دو آیـه بوده یا به مناسبت عدم پایان آیه. به هرحال كسی به كمتر از 6000 آیه قائل نشده و اكثریت قریب به اتفاق حداقل آن را 6200 آیه دانسته اند.

 

 شماره كلمات و حروف قرآن

 

قرآن مجید شامل هفتاد و هفت هزار و چهار صد و سی و هفت ( 77437 ) كلمه و سیصد و چهل هزار و هفتصد و چهل (340740) حرف می باشد.

 

 

 سوره ها

 

تعداد معینی از آیات قرآن كه مجموعاً دارای اسم خاص می باشند سوره نامیده می شوند. حداقل آیات در یك سوره 3 آیه، و حداكثر 286آیه است.

هر سوره با« بسم الله الرحمن الرحیم»آغاز می شود و قرآن جمعاً 114 سوره داردكه اول آن سوره« حمد» وآخرش سوره« ناس» می باشد 

 البته سوره( نهم) چون اتمام حجت و پیام تند به مشركین است، بدین جهت « بسم الله ...» ندارد ولی در سوره نمل( بیست و هفتم) درآیه

30 به عنوان سرآغاز نامه سلیمان (ع) « بسم الله الرحمن الرحیم» آمده است و در نتیجه این جمله در تمام قرآن 114 بار آمده است.

 

 علم تفسیر

 

علـم فهمیـدن معانی قرآن و استخراج احكام آن، تفسیر نامیده شده است و خود كلمه تفسیر به معنی توضیح می باشد. شرط ضروری این علم آشنایی با ادبیات عرب یعنی لغت عربی، صرف، نحو، معانی،بیان و ... می باشد. و مسلم است كه: درتفسیر قرآن، انسان باید بكوشد كه مراد خدا را درك نمود و آن را میـزان و الگـوی عقاید خود قرار دهـد، نه اینكه عقاید خود را بر قرآن تحمیل نماید كه چنین عملی را تفسیر به رأی می نامند. این حدیث نبوی معروف است كه فرمود:« من فسر القران برایه فلیتبوا مقعده منالنار» ترجمه كسی كه قرآن را با رأی خود تفسیر كند باید جای نشستن خود را در اتش جهنم در نظر گیرد! (حتماً بداند كه در آتش خواهدبود.)

 

 نام های قرآن

 

قرآن مجید نام های بسیاری دارد كه از نظر زبان فارسـی، بعضی اسـم و برخی صفت می باشند. ( اگر چه در دستور زبان عربی موصوف وصفت هر دو اسم حساب می شوند.)

شماره نام های قرآن 55 و یا بیشتر از آن است و اینك 20 نام ( 12 اسم و 8 صفت) را با آیات مربوطه ذیلاً نقل و ترجمه می كنیم.( برای سهولت حفظ كردن آنها، آیات كوتاه تر را انتخاب نموده و یا قسمت كوتاهی از آیه را آورده ایم.)

 الف ـ نام ها

 

1) قرآن ـ به معنی خوانده شده یا مجموعه ی آیات و سور « شهر رمضان الذی فیه القرآن» ترجمه: (ماه روزه) ماه رمضان كه قرآن درآن

نازل شد.

 

2) فـرقـان ـ به معنـی جداكننده حق از باطل یا به معنی به تدریج نازل شده « تبارك الذی نزل الفرقان علی عبده لیكون للعالمین نذیرا» ترجمه: منشأ هر خیر و بركت خدایی است كه فرقان را بر بنده اش نازل كرد تا آن كه جهانیان را بیم دهد.

 

3) كتاب ـ به معنی مجموعه آیات و سور « ذلك الكتاب لاریب فیه هدی للمتقین» ترجمه: این كتاب كه هیچ شكی در آن وجـود نـدارد،هدایت كننده پرهیز كاران است.

 

4) ذكر ـ به معنـی یادآوری « انا نحن نزلنا الذكر و انا له لحافظون» ترجمـه: یقیناً ما خودمان،ذكر ( قرآن) را فرستادیم و با كمـال قـدرتنگهبان آنیم.

 

5) تنزیل ـ به معنی به تدریج نازل شده « تنزیل من الرحمن الرحیم» ترجمه: (قرآن) تنزیلی از جانب خداوند بخشنده مهربان است.

6 ، 7 ، 8 و 9) موعظه ـ شفاء ـ هدی ـ رحمت. به ترتیب به معنای پند و اندرز ـ بهبودی بخش امـراض باطنـی ـ راه نماینـده ـ نعمـت ووسیله ی بهره مندی « یا ایها الناس قد جائتكم موعظه من ربكم و شفاء لما فی الصدور و هدی و رحمه للمؤمنین» ترجمه: ای مردم برای

شما از جانب خدا پند و اندرزی و شفائی برای بیماری های باطنی آمده است كه در عین حال هدایت و رحمتی برای مؤمنان است.

 

10) مهیمن ـ به معنی نگهبان حقیقت ادیان و حقایق كتـب آسمانی پیـش از خـود،« و انزلنا الیك الكتاب بالحق مصدقا لما بین یدیه من

 

الكتاب و مهیمنا علیه» ترجمه: ما قرآن را براستی و درستی بر تو نازل كردیم در حالیكه كتب آسمانی پیش از خـود را تصدیـق و حقیقـتآنها را حفظ می كند.

 

11) نور ـ به معنی روشنی و روشنگری « و اتبعو النور الذی انزل معه » ترجمه: و پیروی كردند از نوری كه با وی (محمّد) نازل شده است.

 

12) روح ـ به معنی اساس و بنیاد اسلام و اخلاق انسانی « و كذلك اوحینا الیك روحا من امرنا» ترجمه: و این چنین وحی كردیم به سویتو روحی از امر خود.

 

 

 ب ـ صفات

 

1) مجید ـ به معنی بزرگ « والقران المجید» ترجمه: قسم به قرآن مجید

     

2) عزیز ـ به معنی غالب و منیع و شكست ناپذیر « و انه لكتاب عزیز» ترجمه: راستی كه قرآن كتاب عزیزی است.

 

3) كریم ـ به معنی بزرگوار « انه لقران كریم» ترجمه: راستی كه این كتاب قرآنی بزرگوار است.

 

4) عظیم ـ به معنی بزرگ « و لقد اتیناك سبعا من المثانی و القران العظیم»ترجمه: ما به تو (ای پیامبر)هفت آیه« مثانی»و قرآن عظیم رادادیم. « مثانی» به معنی آیه های دوبار نازل شده و یا دو بار در نماز خوانده شده است كه مقصود آیات سوره حمد می باشد.

 

5) مبین ـ به معنی آشكار و روشنگر « تلك ایات الكتاب المبین» ترجمه: اینها، آیه های كتاب روشن است.

 

6) حكیم ـ به معنی محكم و پر از حكمت « والقران الحكیم انك لمن المرسلین» ترجمه: سوگند به قرآن پرحكمت كه تـو از فرستادگـان الهی هستی.

 

7) عربی ـ به معنی نازل شده به زبان عربی « و كذلك انزلناه قرانا عربیا» ترجمه: و این چنین آن را قرآنی به زبان عربی نازل كردیم.

 

8) مبارك ـ به معنی سودمند و نافع « و هذا ذكر مبارك انزلناه» ترجمه: و این ذكری مبارك است كه نازل كرده ایم.

 

 آغاز خلقت عالم از نظر قرآن

 

علم هیأت ثابت كرده است كه در ابتدای خلقت، كرات آسمانی به صورت گاز به هم چسبیده و متصل بودند و بعدها به مـرور زمان بر اثـرفشردگی و تراكم شدید گاز تبدیل به جسم شدند. این واقعیّت علمی اوّلین بار توسط « لاپلاس»، ریاضی دان و منجّم مشهـور فرانسـوی

در حدود دو قرن پیش اظهار گردید و امروز نجوم جدید با دستاوردهای جدید خود صحّت فرضیه ی علمی لاپلاس را ثابت كرده است.

بر اساس همین عقیده است كه دانشمندان دریافته اند 67 عنصری كه كره ی عظیم خورشید راتشكیل می دهند تشكیل دهنده ی كره ی خاكی ما نیز هستند؛ عناصری از قبیل هیدروژن، هلیوم، كربن، ازت، اكسیژن، فسفر، آهن و... همچنین دانشمندان دریافته اند عناصری كه

در خورشید و زمین یافت می شوند، در سایر كرات نیز كم و بیش وجود دارند، چنانكه محققان بامطالعه بر روی سنگهای آسمانی، مشابهت عناصر زمین با سنگ های آسمانی را دریافته اند و می گویند:همان عناصری كه در زمین وجود دارند،عیناً در سنگهای آسمانی نیزبه چشم می خورند.

« ژرژ گاموف» مـی نویسـد: زمین و خورشید از گاز هـای بسیـار سـوزانی كه در چندین میلیارد سـال پیـش بـوده اند به وجـود آمـده اند.  

دكتر « بوكای» می گوید: كوچكترین تخالفی میان معلومات قرآنی و روش جدید راجع به تشكّل جهان ( كه از تـوده ی عظیم گـاز و دود به وجود آمده) وجود ندارد.

از مطالب فوق چنین نتیجه می گیریم كه جهان با مجموعه ی میلیاردها كهكشان و كراتـش در ابتـدای آفرینش به صـورت گـاز به هـم چسبیده و پیوسته بوده است تا اینكه انفجار عظیمی رخ داد، كه هنوز صدای مهیب و وهشتنـاك آن در 15 میلیارد سـال پیـش، از طریـق    

    دستگاه های حسّاس، به گوش منجمان می رسد. این مطلبی است كه قرآن كریم در عصر جاهلیت و عصـری كه جهـل و نادانی سراسـرسرزمین حجاز را فرا گرفته بود، صریحاً در دو آیه از روی آن پرده برداشته است.

آیه اول: ثم استوی الی السماء وهی دخان ... . ترجمه: پس، پرداخت به آسمان در حالی كه گازی و دودی شكل بود ... . 

  آیه دوم: او لم یر الذین كفروا ان السموات و الارض كانتا رتقا ففتقنا هما ... . ترجمه: آیا كافران نمی نگرند كه آسمانها و زمین به یكدیگـرمتصل و چسبیده بودند و ما آنها را جدا كردیم ؟...

 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.